Кој во име на граѓанскиот сектор одговори во прашалникот од ЕУ
Влијанието на поактивни граѓански организации врз општествените текови во Македонија е минимално, ако се спореди со влијанието на политичките партии
Овие денови главната преокупација на граѓаните на Македонија е дали ќе добиеме покана за влез во Европската Унија или таквата покана ќе се одложи за некое подобро време, како што очигледно се случи со поканата за членство во НАТО. Иако одложувањето на поканата за членство во НАТО некои го оправдуваат со фактот дека причина може да биде неспремноста на другите „пакет-земји”, односно Хрватска и Албанија, сепак неколкукратните пораки коишто беа испратени до Македонија укажуваат на нашата неспремност, односно, меѓу другото, и на ниското ниво на развојот на демократијата во Македонија. Дали за сето тоа причината треба да ја бараме и во нискиот менталитет на огромен број граѓани за сфаќањето на демократијата?
Сигурно дека во прашалникот на Европската Унија едно од клучните прашања било и состојбата во граѓанскиот сектор, односно колку е тој развиен во Македонија, колкаво е неговото влијание на севкупните состојби, дали е под влијание на политиката и се подразбира, колку е тој во функција на развојот на демократијата, воопшто.
Се поставува прашањето кој ги дал одговорите на овие и сличните прашања?
Ако одговорите ги дала комисија составена од Владата, тогаш веднаш се става под сомневање валидноста на таквите одговори, бидејки, колку што е познато, во целиот овој период не се состанало никакво тело од граѓанскиот сектор (барем не од поголемите граѓански организации) за да ја информира Владата со состојбите во секторот.
Практикувањето на демократијата во Македонија започнува од нејзиното осамостојување, односно со појавата на првиот плурализам, па затоа често пати си го поставуваме прашањето зошто до овој степен е развиена демократијата во Македонија и по 15 години независност на државата?
Дали во таквиот развој (помал или поголем) повеќе придонеле политичките партии или разни организации од граѓанскиот сектор?
Улогата на граѓанскиот сектор во Македонија започнува да се развива кон средината на 90-тите години од минатиот век, иако неговото појавување на сцената на македонската јавност започнува уште од 1991 година. Недовербата кон овој вид граѓанско невладино организирање од страна на владејачкиот естаблишмент, но и на граѓаните, во помала мера трае и до денешен ден, иако последните 4 до 5 години има нешто попозитивен тренд. За жал, граѓаните многу повеќе се врзани со политички партии и имаат поголема доверба во нив, отколку во граѓанските невладини организации. Нема да се погреши ако се тврди дека над 30% од вкупниот гласачки електорат во Македонија дејствува политички фанатично. Тоа значи дека во Македонија главната улога во развојот на демократијата с$ уште ја имаат политичките партии, што значи каков народ, таква власт, каква власт, таква демократија .
Денес над Македонија се родија помеѓу 5 до 10 илјади граѓански организации, но многу мал број од нив ја вршат функцијата за која и се создадени. Дали на Македонија & требаат толку многу? Одговорот е сигурно не. Но и многу голем дел од оние што вршат некоја активност, не може да се пофалат со некои постигнати резултати. На прсти можат да се набројат оние кои сепак, со своите активности, оставија траги во општеството, односно поголема група граѓани знаат за нив, за среќа често пати се познати не само во регионот, туку и пошироко. Но, влијанието и на овие поактивни организации врз општествените текови во Македонија е минимално, ако се спореди со влијанието на политичките партии.
Одговорот на ваквата состојба, пред с$, лежи кај лошо организираниот граѓански сектор, бидејќи многу и од поактивните граѓански организации се обоени партиски и национално, така што често знаат индиректно да поддржат извесна политичка опција или интереси исклучиво на една нација, што им оди во прилог на политичките партии. На сето тоа ако се додаде дека и средствата за јавно информирање му посветуваат многу мал простор на граѓанскиот сектор, тогаш очигледно не може да се очекува подобрување на состојбата во некоја блиска иднина. Ако ништо не се измени, остануваме на милоста (немилоста) на политичките партии да ни ја подобрат демократијата, а ако и политичките партии не ни се променат, тогаш евроатлантските интеграции ќе ни бидат с$ уште далеку.
(Авторот на текстот е почесен претседател на Хуманитарната организација Ел Хилал)
Абдурауф Пруси
|
|