ПОЈМОВНИК

Граѓанско општество, НВО, здуженија на граѓани . . .

Граѓанско општество - арена во која луѓето се здружуваат за да ги остварат заедничките интереси – не поради профит или политичка моќ, туку поради грижата за нешто за што би се презела колективна акција. Во тој правец сите организации и здруженија помеѓу семејството и државата се дел од граѓанското општество. Верски и професионални организации, синдикални унии, медиуми, локални здруженија, невладини организации (НВО) од различен вид и многу други се дел од граѓанското општество. (Светска банка – НГО Унит то ЦОДЕ)

Невладини организации - приватни организации чии активности се намалување на страдањата, зголемување на интересот кон намалување на сиромаштијата, заштита на животната околина, обезбедување основни социјални услуги, или преземање активности во насока на општествениот развој. Во пошироко значење, терминот НВО може да се додаде на секоја непрофитна организација која е независна од владата. (според Светска банка)

Здруженија на граѓани – ненаметнат облик на организирање на поединците – граѓани со блиска преокупација и интерес, определени истиот да го афирмираат или заштитат надвор од изборните механизми, пред домашната или меѓународната јавност и пред органите на државата, односно меѓународните организации. (современа дефиниција).

Фондација – имотна маса осамостоена како правно лице која е обезбедена од еден или повеќе основачи (донатори) заради постигнување на определени цели. Фондацијата ги остварува целите, правата, интересите и уверувањата за кои е основана преку стекнување и управување со средства и имот. (според Законот за здуженија на граѓани и фондации)

Сојузи, движења, унии, друштва и сл. – здруженијата на граѓани и фондации можат меѓусебно да се поврзуваат или да се здружуваат во сојузи или во други облици на поврзување или здружување, за заедничко унапредување на својата работа и активности, за усогласување на посебните и заедничките интереси во областа за која се основани, како и за остварување на други прашања од заеднички интерес. (Закон за здруженија на граѓани и фондации)

локални – организаци кои опслужуваат население во ограничена географска област; национални – кои оперираат во рамките на една држава;

меѓународни – кои обично имаат седиште во развиените земји и делуват во повеќе од еда земја во развој. (според Светска банка)

Пет основни функции на граѓанските организации:
1. претставување - организации кои го прибираат граѓанскиот глас (членски организации, на пример, синдикални унии, женски здруженија, црковни мрежи и други верски организации, организации на инвалиди и сл)

2. технички експертизи - организации кои доставуват информации и совети и лобираат по определени прашања (професионални и бизнис здруженија, Застапувачки НВО, тинк – тенкс, истражувачки групи и сл.)

3. јакнење на капацитети - организации кои обезбедуваат поддршка на другите НВО, вклучувајќи и финансирање (фондации, организации кои испорачуваат обуки и сл.)

4. доставувачи на услуги - организации кои спроведуваат развојни проекти или доставуваат услуги (спроведувачки организации, локални и сл.))

5. социјални функции - организации кои ги поддржуваат заедничките рекреативни активности (спортски клубови, културни друштва, хорски здруженија и сл.)